-
آرشیو :
نسخه بهار و تابستان 1405
-
کد پذیرش :
40414
-
موضوع :
سایر شاخهها
-
نویسنده/گان :
| رحمت اله فرهودی، محمدرضا آزادی
-
زبان :
فارسی
-
نوع مقاله :
پژوهشی
-
چکیده مقاله به فارسی :
در دهههای اخیر، توسعه فناوریهای سنجش از دور موجب تحول اساسی در شیوههای پایش، تحلیل و مدیریت منابع طبیعی، کشاورزی، محیط زیست و برنامهریزی سرزمین شده است. تصاویر ماهوارهای بهعنوان یکی از مهمترین منابع دادههای مکانی، امکان مشاهده مستمر و گسترده سطح زمین را در مقیاسهای منطقهای، ملی و جهانی فراهم میسازند. این تصاویر به دلیل پوشش وسیع، تکرار زمانی مناسب و قابلیت تحلیل چندطیفی، در بسیاری از مطالعات محیطی، کشاورزی و مدیریت بحران کاربرد گستردهای دارند. با این حال، محدودیتهایی مانند قدرت تفکیک مکانی پایینتر، تأثیر شرایط جوی و محدودیت در برداشت جزئیات دقیق محلی، استفاده مستقل از آنها را در برخی کاربردها با چالش مواجه میسازد. در مقابل، دادههای پهپادی به دلیل قدرت تفکیک مکانی بسیار بالا، انعطافپذیری زمانی، امکان برداشت هدفمند و تولید دادههای دقیق محلی، به یکی از ابزارهای مهم در پایش دقیق تبدیل شدهاند. پهپادها قادرند اطلاعات بسیار جزئی از پوشش گیاهی، وضعیت خاک، تنش آبی، آفات، بیماریهای گیاهی، تغییرات کاربری اراضی و زیرساختهای شهری را ثبت کنند. با این حال، محدودیت پوشش فضایی، هزینه عملیاتی در مقیاس وسیع و نیاز به پردازش تخصصی از جمله چالشهای استفاده مستقل از این فناوری محسوب میشود. ترکیب دادههای پهپادی با تصاویر ماهوارهای رویکردی نوین در سنجش از دور محسوب میشود که با بهرهگیری همزمان از مزایای هر دو منبع، موجب افزایش دقت تحلیل، کاهش عدم قطعیت دادهها و بهبود تصمیمگیری مدیریتی میشود. این همگرایی فناورانه در کشاورزی دقیق، مدیریت منابع آب، پایش محیط زیست، مدیریت بحران، شهرهای هوشمند و برنامهریزی سرزمین اهمیت ویژهای یافته است. پژوهشهای اخیر نشان میدهند که تلفیق دادههای پهپادی و ماهوارهای میتواند دقت پیشبینی زیستتوده، سلامت گیاه و مدیریت مزرعه را بهطور قابل توجهی افزایش دهد. هدف این مقاله، بررسی جامع مبانی نظری، مدلهای تحلیلی، کاربردها، چالشها و آیندهپژوهی استفاده از دادههای پهپادی در کنار تصاویر ماهوارهای است. روش پژوهش از نوع توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مرور نظاممند مقالات معتبر بینالمللی بهویژه منابع نمایهشده در الزویر است. نتایج نشان میدهد که آینده سامانههای پایش هوشمند بهشدت وابسته به تلفیق دادههای چندمنبعی، هوش مصنوعی و تحلیل بلادرنگ خواهد بود.
-
لیست منابع :
[1] Chen, Y., Zhang, H., & Liu, Q. (2024). Integrated environmental monitoring using remote sensing and unmanned aerial systems for sustainable land management. Environmental Monitoring and Assessment, 196(4), 215–233.
[2] Garcia, M., Fernandez, R., & Lopez, J. (2024). Standardization challenges in multi-source geospatial data integration for earth observation systems. Journal of Environmental Management, 358, 120945.
[3] Kumar, R., Singh, P., & Sharma, A. (2024). Precision agriculture using unmanned aerial vehicles and satellite remote sensing: Recent advances and future prospects. Computers and Electronics in Agriculture, 219, 108621.
[4] Li, X., & Chen, J. (2023). Multi-scale data fusion of satellite and drone imagery for crop monitoring and yield prediction. Agricultural Water Management, 286, 108410.
[5] Liu, Z., Chen, P., & Zhao, T. (2024). Data heterogeneity and fusion challenges in remote sensing and unmanned aerial vehicle systems. Information Fusion, 101, 102041.
[6] Patel, S., Verma, N., & Shah, R. (2023). Smart city applications using integrated UAV and satellite geospatial technologies. Sustainable Cities and Society, 92, 104472.
[7] Rahman, M., Islam, T., & Hossain, A. (2024). Disaster risk reduction using integrated satellite and drone-based monitoring systems. Natural Hazards, 121(2), 1453–1478.
[8] Singh, D., Kumar, V., & Mehta, S. (2024). Multi-layer architecture for integrated UAV-satellite environmental monitoring systems. Ecological Informatics, 79, 102325.
[9] Wang, L., Zhou, H., & Sun, Y. (2023). Integrated remote sensing and UAV systems for water resource management and drought monitoring. Water Resources Management, 37(11), 4215–4234.
[10] Zhang, T., Li, H., & Xu, M. (2024). Artificial intelligence-based decision systems for multi-source remote sensing data fusion. Journal of Cleaner Production, 438, 140221.
-
کلمات کلیدی به فارسی :
پهپاد، تصاویر ماهوارهای، سنجش از دور، کشاورزی دقیق، تلفیق داده، پایش هوشمند، مدیریت منابع.
-
چکیده مقاله به انگلیسی :
-
کلمات کلیدی به انگلیسی :
- صفحات : 1-13
-
دانلود فایل
( 390.16 KB )